Vrijwel niets. De lessen van de kampioen komen uit een situatie die nadrukkelijk niet de jouwe is.
Sport is overzichtelijk, jouw werk niet
Psycholoog Robin Hogarth maakt dat verschil inzichtelijk door 2 soorten leeromgevingen te onderscheiden.
Sport is een 'kind learning environment'. Vriendelijk, simpelweg omdat de succesfactoren helder zijn, de weg ernaartoe uitgestippeld is en de feedback op prestaties binnen een seconde binnenkomen. Wie te langzaam is, verliest en weet dat meteen.
Hoe anders is dat bij jou. Jouw werkomgeving is zowat het omgekeerde. Op een besluit dat vorig jaar goed leek, krijg je pas een jaar later feedback – en dan nog spreken de meningen elkaar tegen. Afgezien van een aantal KPI's heeft 'winnen' in jouw werk geen scherpe definitie.
Hogard noemt dit een 'wicked learning environment'. Letterlijk vertaald betekent wicked 'vals' of 'gemeen' en hoewel dit in de praktijk best wel eens zo voelt, dekt 'complex' beter de lading.
Doorzetten is makkelijker als de route vastligt
Nu de tegenwerping die je op elk event hoort: van deze topsporter kun je veel leren. Want het gaat niet om de sport, maar om de mentaliteit. Doorzettingsvermogen is universeel.
Maar daar gaat de vergelijking mis. Jezelf oppakken na een blessure of een verloren finale is zwaar. Maar de sporter weet precies wat deze te doen staat. Het revalidatieschema ligt klaar, de fysiotherapeut staat ernaast en over acht maanden is er weer een wedstrijd, met dezelfde regels als de vorige. De comeback is een uitgestippelde route door bekend terrein.
Vergelijk dat met jouw doorzettingsvermogen vinden terwijl je bedrijf op het randje van faillissement balanceert. Of terwijl je project wordt gecanceld en je een nieuwe baan moet zoeken. Er ligt geen schema klaar. Er staat geen fysio naast je. Niemand kan je vertellen of doorgaan hier moed is of domheid. Juist op het moment dat je die sportmentaliteit het hardst nodig hebt, neemt de wickedness toe.
Leren winnen zonder finishlijn
Bovendien zal de topsporter altijd zeggen dat je moet doorzetten. Maar hoe zit het met al die mensen die ook hebben doorgezet en nooit eerste zijn geworden? Die hoor je niet, want die 'losers' krijgen geen podium. Zo ontstaat er een hardnekkige bias naar heroïsch doorzetten.
Wil je toch een sporter op het podium, nodig dan niet de winnaar uit, maar juist degene die moest stoppen. De sporter die van de heldere wereld van trainingsschema's en finales moest verhuizen naar de troebele wereld waar jij elke dag werkt. De sporter die opnieuw moest beginnen en daarin succesvol werd.
Zo'n verhaal gaat wél over iets bruikbaars: hoe je chaos leert structureren voordat je kunt presteren. Hoe je jezelf doelen stelt als niemand een finish heeft neergelegd. En vooral: hoe je leert dat winnen in een wicked omgeving meer definities kent dan als eerste over de streep komen. Dat is misschien wel de belangrijkste les van allemaal.
