FNV Bondgenoten heeft een aanpak geformuleerd waarmee de kwaliteit van ondernemingsraden omhoog kan. Daarmee wordt volgens de bond niet alleen de medezeggenschap verbeterd, maar ook bedrijfsinnovatie gestimuleerd.
Ondernemingsraden vervullen een belangrijke rol in de Nederlandse arbeidsverhoudingen als spreekbuis van belangen van medewerkers en het beïnvloeden van veranderingen in het bedrijf, zo stelt FNV Bondgenoten. Vanuit CAO’s en nieuwe wetgeving zijn en worden daar nog verantwoordelijk aan toegevoegd. Dat hoort helemaal binnen ons Nederlandse overlegmodel.
OR’en moeten professioneler worden
Echter, zo’n 15 procent van de ondernemingsraden is volgens FNV Bondgenoten maar ‘professioneel’. Aan de ‘onderkant’ functioneert bijna de helft marginaal. Zo’n 30 á 40 procent van de OR-en is ‘middelmatig’. Beelden die bij deze laatste categorie horen zijn: een ongelijke overlegverhouding met de directie, slecht achterbancontact, een reactieve en procedurele houding van veel ondernemingsraden, overbelasting van de OR-agenda.
Echter, zo’n 15 procent van de ondernemingsraden is volgens FNV Bondgenoten maar ‘professioneel’. Aan de ‘onderkant’ functioneert bijna de helft marginaal. Zo’n 30 á 40 procent van de OR-en is ‘middelmatig’. Beelden die bij deze laatste categorie horen zijn: een ongelijke overlegverhouding met de directie, slecht achterbancontact, een reactieve en procedurele houding van veel ondernemingsraden, overbelasting van de OR-agenda.
FNV Bondgenoten verleent al veel ondersteuning aan de medezeggenschap: kandidaatstelling, studiedagen, begeleiding en advies via de vakbondsbestuurders en de OR-telefoon, en veel informatie via brochures en de eigen website. Op grond van hun faciliteiten op basis van de Wet op de ondernemingsraden gaan veel ondernemingsraden daarnaast op scholing. Dit geheel blijkt echter in de breedte onvoldoende.
Project met een breed draagvlak
Daarom heeft FNV Bondgenoten een aanpak geformuleerd die een breed draagvlak heeft: ook van werkgevers, opleidingsinstituten, OR-platforms. Het project OR, een betrokken partner is inmiddels afgerond, en de resultaten zijn hoopgevend: een nieuwe kans! Hierbij neemt de OR initiatief om voorstellen te ontwikkelen voor beter functioneren van het bedrijf. Daar schuilt tenslotte een gezamenlijk belang van zowel OR als de bedrijfsleiding. Zo kan volgens FNV Bondgenoten een win-win situatie ontstaan waardoor de waardering voor de OR groeit bij zowel de directie als bij de achterban.
Het soort onderwerpen is tamelijk breed:
- de verdeling van taken en verantwoordelijkheden binnen een afdeling
- een meer flexibele invulling van de werktijden
- aanpak van verzuim- en arboprobleem
- concrete aanpak van ouderenbeleid
Begeleiding van de ondernemingsraad door een ervaren adviseur is wel gewenst, zo meent de vakbond. De ondernemingsraad moet hierbij immers een nieuwe stijl van werken toepassen, de directie moet commitment tonen. De nieuwe aanpak combineert dus twee doelen: verbeteren van de medezeggenschap en het verbeteren van het bedrijf(innovatie). De meerwaarde is hier dat de OR het kanaal blijkt voor verbeteringen van de werkomstandigheden en –organisatie vanuit de medewerkers.
Begeleiding is nodig
De aanpak is vooral bedoeld voor ondernemingsraden die moeizaam functioneren. Je kunt volgens FNV Bondgenoten moeilijk verwachten dat zij zichzelf als Baron von Münchhausen aan de haren uit het moeras trekken. Vervolgens is de opdracht nodig voor een adviseur die hen kan begeleiden in de aanpak. Bij de opdrachtverstrekking en de intake moet die begeleidend adviseur ook nadrukkelijk de bereidheid van directie/PZ peilen, en in latere instantie het gezamenlijk kader tussen directie en OR bewaken. Soms kan dit in cursusachtige bijeenkomsten waar wellicht GBIO-subsidie voor verkregen kan worden. Vaak ook zal de begeleiding ter plekke nodig zijn. Inhoudelijke ideeën aanreiken blijkt ook regelmatig gewenst. Bekendheid met het bedrijfsproces is daarom vaak nodig.
De aanpak is vooral bedoeld voor ondernemingsraden die moeizaam functioneren. Je kunt volgens FNV Bondgenoten moeilijk verwachten dat zij zichzelf als Baron von Münchhausen aan de haren uit het moeras trekken. Vervolgens is de opdracht nodig voor een adviseur die hen kan begeleiden in de aanpak. Bij de opdrachtverstrekking en de intake moet die begeleidend adviseur ook nadrukkelijk de bereidheid van directie/PZ peilen, en in latere instantie het gezamenlijk kader tussen directie en OR bewaken. Soms kan dit in cursusachtige bijeenkomsten waar wellicht GBIO-subsidie voor verkregen kan worden. Vaak ook zal de begeleiding ter plekke nodig zijn. Inhoudelijke ideeën aanreiken blijkt ook regelmatig gewenst. Bekendheid met het bedrijfsproces is daarom vaak nodig.
Ervaringen OR’en met nieuwe aanpak
De nieuwe aanpak van FNV Bondgenoten is binnen het project OR, een betrokken partner al toegepast bij Teleplan (reparatiebedrijf van mobieltjes), Lamb Weston / Meijer (aardappelverwerkingsfabrieken), V&D warenhuizen, Electrolux(verkoop en service witgoed), Deen (supermarkten) en NS Reizigers(spoor).
De eerste ervaringen van deze ondernemingsraden kunt u lezen in dit document (in Word) van FNV Bondgenoten. Daarin vindt u ook meer informatie over het project OR, een betrokken partner.
